CÔ LỰU VÀ VŨ PHU ĐÔI

Năm mới xem lại hai bài thơ hay của Cụ Nguyễn Khuyến.Không dám “bình loạn” chỉ trích dẫn.

Bài : Tặng Cô Lựu

Năm xưa Lựu muốn lấy ông
Ông chê Lựu bé, Lựu không biết gì.
Năm nay Lựu đã đến(thời?) thì
Ông muốn lấy Lựu, Lựu chê ông già.
Ông già thì mặc ông già
Những trò nhí nhắt ông ma bằng mười. 

Bài Vũ phu đôi 

Xuất xứ bài thơ : Vũ Phu đôi (Đống đá cuội)

Bài thơ khởi đầu bằng bốn câu :

do chính cụ Nguyễn Khuyến giới thiệu bằng bốn câu thất ngôn sau

Đầu đường ngang có một chỗ lội
Có miếu ông Cuội cao vòi vọi
Đàn bà đến đó vén quần lên
Chỗ tời đến háng, chỗ đến gối

Nay laiquangnam viết sang Song thất lục bát

Đường ngang hư bỏ lâu xuống cấp
Đá Cuội xưa núi lấp đường đi ..
Làng bên phụ nữ lắm khi
Xoắn quần tới háng lầm lì bước qua…

Con đường ngang hư cũ  trong câu đầu là con đường nối liền quốc lộ vào quê hương ông (làng Vị Hạ ,Vị Thượng), nếu dân muốn đi tắt về nhà thì phải lội qua một vũng nước sâu. Đây là một con đường băng ngang qua cánh đồng của làng Phú Đa.   Dọc đường có những nấm mồ vô danh. Người ta đắp hay vun đá cuội lên thành gò, gò mả nằm bên đường. Mả bấy giờ được gọi là “mả cuội”, “đống ông cuội”. Nếu khúc đường có “mả cuội” mà có lời đồn là linh thiêng, người ta sẽ thắp nhang trên mả ấy, lâu ngày ai đó xây một cái am nho nhỏ, mả trở thành “miếu ông cuội”, và ông Thần Cuội ra đời. Làng Phú Đa, nơi có đống đá Ông Cuội, sản sinh ra ông Tổng (làng) là viên chức cấp cao, chính “y “là người nói láo siêu hạng.

Mời khách thơ đọc bản dịch của laiquangnam trước khi đọc nguyên tác của Cụ Nguyễn Khuyến.

2.1 Bản dịch của laiquangnam

Vũ phu1 đôi
珷 玞 堆 1
( Đống đá cuội )

Đường ngang cũ bỏ lâu xuống cấp
Đá Cuội xưa núi lấp đường đi ..
Làng bên phụ nữ lắm khi
Xoắn quần tới háng lầm lì bước qua…

Ông Cuội thấy cười xòa khóai chí,
Mầy giấu chi:” trắng hếu trong quần2
Quý bà xanh mặt vái khan
“Vô tình sơ sẩy,  mong Thần bỏ qua!.”

Cuội cười phán: ” lòng Ta… chớ lọ 3 ,
Chỉ giận Mầy,  thằng nhỏ cứng ngay4  ,
Mầy về bảo cả làng mầy,
Sắp hàng lấy giống “ông Thầy” …nghe chưa!

5Giờ đây, làng nước…. cú lừa!
Cháu con mầy cuội?.  Cuội “ừa!” . Hơn Qua ! ,

Chú :
1: Vũ phu” (珷 玞) thứ đá giống như ngọc. đôi là đống, Vũ phu đôi là các từ Hán xa lạ. Đừng lầm từ đồng âm Vũ phu  (武夫), người chồng (đàn ông ) hay hành hạ vợ con.

Cụ Nguyễn Khuyến chơi chữ;  Mình cầm viên “đá Vũ phu” tưởng là ngọc mà đâu phải ngọc, nghe lời Cuội nói tưởng là lời nói thât mà có bao giờ đúng sự thật đâu .  Trong  tiếng Việt ta viết dưới dạng chữ quốc ngữ thì vũ phu là người đàn ông hung bạo với vợ của mình. Quả  thật cuội không đánh vợ nhưng cuội ta cấy giống cuội cho người phụ nữ mà y chung đụng còn tàn nhẫn hơn triệu lần là Cuội ta hành hạ vợ . Một nỗi đau ám ảnh đến cuối đời người đàn bà khiến họ không thể yên tâm nhắm mắt;  nhìn giòng giống này do chính mình sinh ra nay đang bị thoái hóa mà mình là kẻ vô tình tiếp tay. Mình đã bị lừa?. Cuội con là con của mình, bọn chúng đều do mình đẻ ra cả. Biết nó là Cuội, hại giống hại nòi vậy mà họ không nỡ nhẫn tâm bóp mũi nó ngay từ khi bọn nó lọt lòng. Đau quá, và tội nghiệp cho giống nòi này quá ! Với người đàn bà, tụi nó là con mình. Với người Việt, bọn cuội đang là đồng bào của mình.  Đau quá! và Nan giải quá! .

2 – Mầy dấu chi:” trắng hếu trong quần”
dịch từ câu thơ nguyên tác là
Nhĩ hữu hà vật như thử (如此) tố ()
tạm dịch :
Mầy có cái gì mà trắng nõn như thế !

3 – lọ là không cần phải …

Mộc mạc ưa nhìn lọ điểm trang ( Nhị độ mai )
Dẫu rằng đá cũng nát gan lọ người ( Kiều )

4 – Chỉ giận Mầy thằng nhỏ cứng ngay .
dịch từ câu thơ nguyên tác là
怒尒(爾) 何 亢 我 陽 具
Nộ nhĩ hà cang ngã dương cụ
tạm dịch :
Chỉ giận mầy làm ta cứng cả dương vật
亢 cang ( còn đọc là kháng, là quá  (trong chữ quá sức) ,cương )
陽 dương trái với âm , dương cụ (陽 具 ( là ” cái nớ của đàn ông )
Dương cụ trái với âm vật, cụ nghĩa như trong từ côngcụ ,nông cụ ….
cụ NK rất khéo khi dịch ra quốc âm dùng hai từ “Con cúi” và ” con buội ” [dấu nặng ]

5- Giờ đây, làng nước…. cú lừa!
Cháu con mầy cuội ?. Cuội “ừa!” . Hơn Qua ! ,
dịch từ câu thơ nguyên tác là
Cổ kim thử () hương sinh xuất nhân
Khẩu thoại nhất ngôn thiêm( 僉 ) loại vũ
tạm dịch
Xưa nay làng ấy sinh ra hạng người
Mở miệng mỗi lời đều như Cuội

2.2 Bản dịch ra thơ quốc âm của chính cụ

Nguyên tác dưới đây do cụ Nguyễn Khuyến dịch ra thơ nôm có tên là Vũ phu đôi   (nguồn : Quế Sơn thi tập tục biên……)

1.Đầu đường ngang có một chỗ lội
2.  Có miếu ông Cuội cao vòi vọi
3.  Đàn bà đến đó vén quần lên
4.  Chỗ tời đến háng, chỗ đến gối
5.  Ông Cuội ngồi trông mỉm miệng cười
6.  “Cái gì trông trắng giống con cúi?”
7.  Vội vàng khép nép đứng liền  thưa:
8.  “Trót dại hở hang xin xá tội!”
9.  Ông rằng :”mầy cũng chẳng tội gì!… “
10. Chỉ tội làm ông cứng con buội
11. Muốn tốt mày về bảo làng mày:
12. ” Ra đây  ông cho giống ông Cuội”
13. Cho nên làng ấy sinh  ra người
14. Sinh ra rặt những thằng nói dối! “.

Tài tình bản dịch của ông là ông dùng thất ngôn vận trắc . Sinh vật khí nữ nam là “con cúi?” và “con buội”.

bản nôm TAM SAO THẤT BỔN

Bài của Hoàng thiếu Phủ;  laiquangnam trích lại dưới đây thấy trên mạng là tam sao thất bổn. Hoàng thiếu Phủ, là bút hiệu của Hoàng phủ ngọc Phan là cử nhân văn khoa ĐH Huế ? . laiquangnam thử tìm lại trong khi Việt văn  độc bản lớp 10 ,11 trước 75  không thấy có. Đây là bài “Chỗ lội làng Ngang” của HTP , ( HTP, Truyện cười, NXB Trẻ, 2007, trang 323)

“Đầu làng Ngang có một chỗ lội
Có đền ông Cuội cao vòi vọi
Đàn bà qua đấy xắn quần lên
Chỗ thì đến háng, chỗ quá gối
Ông Cuội ngồi trên mỉm miệng cười
Cái gì trăng trắng giống con cúi
Đàn bà khép nép liền đứng thưa
Con trót hớ hênh ông xá tội
Không không! Con có tội chi mà
Lại đây ông cho giống ôngCuội

Từ đấy làng Ngang đẻ ra người
Đẻ ra rặt những phường nói dối”. 
              HOÀNG THIẾU PHỦ

là một bài tam sao thất bởi vì :
bởi ngay câu đầu( câu 1 )  là
Hoành lộ phế cửu bất thành lộ
tạm dịch :
Con đường ngang hoang phế không ra con lộ (đường )  nữa ..
( không có từ Làng Ngang trong này … )
Câu đầu dịch “Đầu làng Ngang có một chỗ lội” là không đúng với từ Hoành lộ  .
Câu áp chót  “làng Ngang” không đúng với câu nguyên tác “Cổ kim thử (?) hương sinh xuất nhân”
và nguyên tác gồm 14 câu , của HTP có 12 câu .

Rất đau là bài giả của Hoàng thiếu Phủ lại phát tán rộng rãi trên mạng Internet và lớp trẻ 8x,9x rất thích nên các em mang về trang website của các em ….

(tác giả laiquangnam giới thiệu trên Thạch Cầu blog)

——————————————-

VỀ MỘT CÂU THƠ  Ở NGÀY THƠ VN-XUÂN QUÝ TỴ 2013

Đã có người bình : “Rằng hay thì thật là hay.Xem ra người chọn gay gay thế nào”.

Thật vậy nếu hai câu trên nằm trong bài thơ Tình biển cả của Trần Anh Trang thì sẽ rất hay nhưng tách riêng thì có gì không ổn.Một sai lầm nữa của người chọn đã bỏ  hay là “quên” đi hai chữ ” chợt ” và “i” thành ra nghĩa khác (đúng ra là chơi vơi, chứ không phải là chơ vơ)

Bài thơ :  Tình biển cả (Trần Anh Trang)

Biển ta xanh như trời ta xanh thẳm
Đêm ta nằm mắt khép một vành trăng
Giấc ngủ đến, đâu màu đen sâu thẳm
Mà màu xanh ru mỗi giấc ta nằm
Cuộc đời ta với con thuyền là một
Đau mỗi đợt sóng dồi, vui mỗi buổi ra khơi
Đêm ôm vợ chợt thấy lòng giật thót
Thương con thuyền đầu bãi đứng chơi vơi

Tuổi đời ta mỗi lần đi biển
Chẳng nhớ trăng tròn nhớ mẻ lưới nặng tay
Lưới ta giăng gọi đàn cá đến
Tăm reo vui mở rộng giữa ban ngày

Tiếng sóng chen vào trong tiếng mẹ ru con
“Trai là con cá kình, gái là con cá song”
Bài hát cũ ru ta hồi thơ ấu
Lại vỗ về quanh những chiếc nôi son

Những người chết xây đầu ra biển rộng
Ôm mảnh buồm như vạt áo che thân
Như  những con thuyền cắm neo trong lộng
Ngóng vọng nước triều mỗi đợt xuống lên

Biển là của ta cả những ngày biển động
Giặc Pháp bắn thuyền chẳng đắm được lòng ta
Cây san hô trên tường cũng đi tìm giặc đánh
Xác chúng chôn dài trên bãi biển quê ta.

Như cha anh người dân chài bám biển
Nghe đất liền gọi cá bạc tươi ngon
Chỉ một thuyền con đương đầu tàu chiến
Vững tay chèo khi giặc Mỹ quăng bom

Ta ra ngoài khơi, ta vào trong lộng
Buồm trắng, buồm nâu thuyền hợp tác đi về
Chờ kéo lưới ta nhìn trời mơ mộng
Cá lẫn xác thù trong mỗi mẻ lưới rê

Nhỏ giọt mồ hôi mến tình biển mặn
Thấm giọt máu hồng càng yêu sắc biển xanh
Buổi cập bến những khoang thuyền đầy đặn
Người đi về in những bước chân nhanh.
9/1966

Bài này đã được đăng trong Khác. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s